واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

582

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

طغان خان كاشغرى برادر ارشد ايلك « 1 » عليه برادر خويش پيمان اتحادى با محمود بست . ايلك خواست از اوزگند به كاشغر لشكر كشد ولى برف بسيار مجبور به بازگشتش كرد . پس از آن هر دو طرف رسولانى به نزد محمود فرستادند و وى نقش ميانجى دعوى را بازى كرد و در اين راه موفقيت نصيب وى شد . و ضمنا خواست با زرق‌وبرق و جلال دربار خويش رسولان را تحت تأثير قرار دهد و هنگام بار در ميان نگهبانانى ، كه البسهء زيبا و درخشانى بتن داشتند ، با تشريفاتى رسمى و مطنطن ظاهر شد . از سخنان عتبى چنين نتيجه گرفته مىشود كه اين واقعه در سال 402 هجرى / 12 - 1011 ميلادى وقوع يافته . به گفتهء عتبى « 2 » ايلك در 403 هجرى / 13 - 1012 ميلادى درگذشت و طغان خان در ماوراء النهر جانشين وى شد . چنان‌كه پيش گفتيم روشن كردن تاريخ قراخانيان امرى بس دشوار است . درن « 3 » از روى مدارك سكه‌شناسى چنين استنتاج كرده كه دو برادر ماوراء النهر را مسخر ساختند . يكى ناصر - الحق نصر و ديگر قطب الدوله احمد « 4 » و از اين دو برادر نصر ارشد بوده و

--> ( 1 ) - عتبى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 112 ؛ عتبى - منينى ، I I ، 128 : « الكبير » . ( 2 ) - نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 131 ؛ عتبى - منينى ، I I ، 219 ؛ . 397 . p ، « minedoulla ؟ Histoire de Ye » ، De Sacy ( 3 ) - . 707 - 706 . S ، « nzen ؟ ber die Mu ؟ u » ، Dorn ( 4 ) - بر بعضى سكه‌ها هنوز « نصر الملة » بوده ( ماركوف ، « فهرست تملكات » ص ، 221 - 210 ) . لقب قراخان و يا قراخاقان كه در بعضى سكه‌ها ديده مىشود ، محتملا مربوط به يكى از برادران و يا سلطان نبوده بلكه مربوط به پدر ايشان على